Iedereen die het Heldens dialect een warm hart toedraagt, is vrijdag 20 november welkom in MFC Kerkeböske in Helden. Werkgroep Heljes Plat van Heemkundevereniging Helden presenteert daar tijdens de interactieve avond ‘Kal toch plat’ de eerste resultaten van een nieuw Heldens woordenboek.

Ruim een jaar geleden kwam de werkgroep voor het eerst bij elkaar, met één vraag: is het mogelijk om een nieuw Heldens woordenboek te maken? Het antwoord is inmiddels een volmondig ‘ja’. Er ligt al een lijst van zo’n 2.000 woorden, en nog eens 6.000 woorden wachten op vertaling. Daarnaast werkt de groep aan een vaste spelling voor het Heldens en aan een verzameling typisch Heldense uitdrukkingen.

Op zoek naar het oude woordenboek
Het idee ontstond bij initiatiefnemer Inigo Beeker. Hij ging op zoek naar een exemplaar van het oude Heldense woordenboek, maar dat bleek nergens meer verkrijgbaar. “De uitgeverij had geen plannen voor een herdruk en kopieën verspreiden mocht niet vanwege het auteursrecht. Ik vind dat kennis van ons dialect voor iedereen toegankelijk hoort te zijn. Daarom heb ik Wim Daniëls van de Heemkundevereniging Helden gevraagd mij te steunen bij het maken van een nieuw woordenboek. Daar wilde het bestuur van de vereniging wel eens over kallen!”, vertelt Beeker met een Heldense knipoog.

Al snel sloten Margriet van Soest en Arno Bos zich aan, gevolgd door Raf en Pieter Janssen van de redactie van tijdschrift De Moennik. Vanaf de tweede bijeenkomst schoof ook Stefan de Konink aan, een van de cursisten van Van Soest.

Hulp bij praten én schrijven
Volgens Van Soest heeft het woordenboek meerdere doelgroepen. Als docent van de cursus ‘Leef Limburgs LT2’ maakte zij al langer extra lesmateriaal voor mensen die van huis uit Standaardnederlands spreken en Heldens willen leren. “Ik vind het heel belangrijk dat er een Heldens woordenboek komt, zodat mensen die weinig of geen dialect spreken kunnen opzoeken hoe je iets in het Heldens zegt. Maar het is ook bedoeld voor mensen die wél Heldens spreken en willen weten hoe je het schrijft.”

Een levend dialect
De werkgroep wil het gebruik van het Heldens beschermen en stimuleren. Het Heldens is de variant van het Limburgs die gesproken wordt in de voormalige gemeente Helden, met de kernen Beringe, Egchel, Grashoek, Helden, Panningen en Koningslust. Het Limburgs is een officieel erkende regionale taal, en onderzoek laat zien dat tweetalig opgroeien goed is voor kinderen.

Het woordenboek is voor de enthousiaste werkgroep dan ook pas het begin. Beeker kijkt al verder: “De Heldense spelling, Heldense uitdrukkingen, een samenwerking met Hoera…”

Kal toch plat
De avond ‘Kal toch plat’ vindt plaats op vrijdag 20 november in MFC Kerkeböske in Helden. De zaal is open vanaf 19.00 uur, het programma begint om 19.30 uur. Naast de presentatie van de werkgroep zijn er optredens met gedichten, liedjes en teksten door Marijke Gijsen uit Helden en singer-songwriter Ton Engels uit Panningen. De toegang is gratis en aanmelden is niet nodig. Alle belangstellenden zijn van harte welkom.